Kampania “16 dni” – Jak się zaangażować w przeciwdziałanie przemocy?

09 12 2025

Jednym z głównych celów kampanii 16 Dni Przeciwko Przemocy ze Względu na Płeć jest mobilizowanie społeczności do działania. Przemoc – w domu, w relacjach, w pracy, na Uniwersytecie czy w przestrzeni cyfrowej – nie kończy się sama. Zmiana zaczyna się od reakcji otoczenia, od edukacji i budowania kultury braku zgody na przemoc.

Interwencja, nawet drobna, nawet niewerbalna, może być kluczowa. Potwierdza osobie doświadczającej przemocy, że widzimy i reagujemy, że nie ma zgody na przemoc, że ma wsparcie w chwili zagrożenia. Aż 60% osób doświadczających przemocy, które otrzymały wspierającą reakcję stwierdziło, że pomogło im to w dalszym procesie wychodzenia z przemocy [1]. Jednocześnie, należy pamiętać że wsparcie w chwili zagrożenia jest potrzebne,  ale nie powinno narażać naszego zdrowia i życia. W takich przypadkach, najlepiej jest zawiadomić właściwe służby.

Równie istotne jest wsparcie osoby doświadczającej przemocy, gdy przychodzi do nas po pomoc później, niż w momencie samego wydarzenia.

Najważniejsze zasady wsparcia po doświadczeniu przemocy:

• uwierz – nie kwestionuj doświadczeń osoby pokrzywdzonej,
• nie oceniaj – przemoc to wybór sprawcy, nie ofiary,
• nie naciskaj – osoba ma prawo decydować o kolejnych krokach,
• pomóż w dotarciu do profesjonalnej pomocy – ale nie przejmuj kontroli,
• bądź dostępny/a — czasem najbardziej potrzebne jest wysłuchanie [2].

Skuteczne przeciwdziałanie przemocy wymaga jasnych procedur reagowania, przeszkolonej kadry, dostępu do bezpłatnej pomocy specjalistycznej, aktywnego przeciwdziałania dyskryminacji, efektywnej współpracy między instytucjami publicznymi i NGO.

Organizacje pozarządowe od lat prowadzą działania edukacyjne, interwencyjne i rzecznicze związane z przemocą ze względu na płeć, w tym:

1. Fundacja Feminoteka – działania edukacyjne i antyprzemocowe: szkolenia, materiały dotyczące reagowania na przemoc, interwencja i telefon zaufania,
2. Centrum Praw Kobiet (CPK) – pomoc prawna, psychologiczna i interwencyjna, kampanie społeczne dotyczące przemocy domowej i przemocy ze względu na płeć,
3. Fundacja Autonomia – działania edukacyjne w zakresie upodmiotowienia i przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć.

Wskazane powyżej organizacje pozarządowe prowadzą kampanie informacyjne i szkolenia, wydają poradniki i raporty. Warto zapoznać się z ich zasobami – większość jest dostępna bezpłatnie.

Jak można zaangażować się osobiście w budowanie społeczności wolnej od przemocy?

Biorąc udział w szkoleniach antyprzemocowych, wspierając działania antydyskryminacyjne w miejscu pracy i na uczelni, udostępniając materiały edukacyjne i rozpowszechniając wiedzę, a przede wszystkim reagując w sytuacjach kryzysowych, zgłaszając przemoc i nadużycia.

Zaangażowanie nie zawsze wymaga wielkich gestów. Czasem wystarczy wiedza, wrażliwość i gotowość, by powiedzieć „stop”.

Mapa pomocy interaktywna mapa Polski, zawierająca informacje o miejscach, gdzie kobiety mogą uzyskać wsparcie prawne, psychologiczne, socjalne lub nocleg, stworzona przez Fundację Czas Kobiet

Informacje o instytucjach wsparcia na Uniwersytecie Warszawskim można znaleźć tutaj.

————————————————————

[1] UNFPA, GBV in Emergencies Compendium (2022).

[2] opracowane na podstawie Fundacja Feminoteka, https://feminoteka.pl/.