Kampania “16 dni” – przemoc domowa

05 12 2025

Przemoc domowa jest jedną z najbardziej ukrytych, a jednocześnie najbardziej rozpowszechnionych form przemocy ze względu na płeć. Obejmuje zachowania, które naruszają wolność, godność, zdrowie i autonomię osoby w miejscu, które powinno być przestrzenią bezpieczeństwa.

Około 27% kobiet na świecie doświadczyło w życiu przemocy fizycznej lub seksualnej ze strony partnera, a w regionie Europy wskaźnik ten wynosi 20% [1]. Przemoc domowa to jedna z głównych przyczyn chronicznych problemów zdrowotnych u kobiet, m.in. depresji i zaburzeń lękowych [2].

Przemoc domowa dotyczy jednak nie tylko kobiet — osoby LGBT+ doświadczają przemocy ze strony partnerów częściej niż osoby heteroseksualne, blisko 40% zgłasza doświadczenie przemocy ze strony osoby bliskiej [3], a dzieci i osoby zależne są szczególnie narażone na przemoc ze względu na pozycję zależności i barierę w zgłaszaniu przemocy. Zakłada się, że nawet miliard dzieci, a zatem połowa dzieci na całym świecie, doświadcza różnych form przemocy w najbliższym otoczeniu [4].

W 2023 r. w Polsce weszła w życie nowelizacja Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, rozszerzająca definicję przemocy domowej i wprowadzająca nowe narzędzia ochrony.

Dzięki zmianom prawa nie ma wątpliwości, że przemoc domowa to nie tylko przemoc fizyczna, ale również psychiczna, ekonomiczna i seksualna, a pomoc przysługuje także osobom pozostającym w relacjach nieformalnych, byłym partnerom i partnerkom, czy osobom współzamieszkującym. Po stwierdzeniu przemocy domowej, policja może wydać natychmiastowy nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się, nawet bez decyzji sądu.

W sytuacjach przemocy domowej zastosowanie mają również przepisy Kodeksu karnego, w tym art. 207 k.k. (znęcanie się psychiczne lub fizyczne), art. 197 k.k. (zgwałcenie), art. 191 k.k. (przymuszanie) i inne.

Przemoc domowa nie jest „sprawą prywatną”. Jest poważnym naruszeniem godności i praw człowieka, uderza w najbardziej podstawowe aspekty bezpieczeństwa i zdrowia, a jej skutki rozciągają się na całe społeczeństwo. Mówienie o niej głośno, edukowanie, reagowanie i wspieranie osób doświadczających przemocy to kluczowe działania, dzięki którym możemy budować kulturę bezpieczeństwa i równości.

————————————————————–

Przypominamy o rzetelnych źródłach informacji i miejscach, gdzie można znaleźć pomoc:

Fundacja Feminoteka wspierająca kobiety doświadczające przemocy, udzielająca bezpłatnej pomocy prawnej, psychologicznej i terapeutycznej

Telefon przeciwprzemocowy dla kobiet 888 88 33 88 bezpłatna, poufna i specjalistyczna pomoc ekspertek Fundacji Feminoteka, oferowana kobietom, które doświadczyły przemocy

Centrum Praw Kobiet wsparcie kobiet, których prawa są łamane, a w szczególności kobiet doświadczających przemocy, bezpłatna pomoc psychologiczna, prawna i socjalna, porady obywatelskie i zawodowe

Niebieska linia – konsultacje w sprawie przemocy 800 120 002 bezpłatne i poufne wsparcie Ogólnopolskiego Pogotowania dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”

Mapa pomocy interaktywna mapa Polski, zawierająca informacje o miejscach, gdzie kobiety mogą uzyskać wsparcie prawne, psychologiczne, socjalne lub nocleg, stworzona przez Fundację Czas Kobiet

Informacje o instytucjach wsparcia na Uniwersytecie Warszawskim można znaleźć tutaj.

—————————————————————–

[1] World Health Organization, Violence Against Women Prevalence Estimates, 2018.

[2] World Health Organization, Lifetime toll: 840 million women faced partner or sexual violence, 2019.

[3] European Union Agency for Fundamental Rights, A long way to go for LGBTI equality: survey report, 2020.

[4] Unicef, A Familiar Face: Violence in the lives of children and adolescents., 2017.

[5] Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493

[6] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 z późn. zm