Wsparcie kobiet w nauce

Uniwersytet Warszawski realizuje działania mające na celu zwiększanie dostępu kobiet do studiów oraz wczesnych etapów kariery akademickiej, w szczególności w obszarach, w których kobiety pozostają niedoreprezentowane. Działania te koncentrują się na momentach podejmowania decyzji edukacyjnych oraz rozpoczynania ścieżki akademickiej i są ukierunkowane na ograniczanie barier strukturalnych, informacyjnych i kulturowych.

Podejmowane inicjatywy obejmują zarówno działania informacyjne i promocyjne, jak i formy mentoringu oraz wsparcia sieciowego adresowane do kobiet rozpoczynających kształcenie lub karierę naukową. Istotnym elementem tych działań są ogólnouczelniane sieci wsparcia dla doktorantek, które ułatwiają wejście do środowiska akademickiego oraz adaptację do jego specyfiki. Ramy instytucjonalne dla tych działań wyznaczają uczelniane polityki równościowe, w szczególności Plan Równości Płci oraz Inkluzywny Plan Równości Płci.

Plan Równości Płci dla Uniwersytetu Warszawskiego (GEP) na lata 2020–2024, stanowi dokument o charakterze polityki instytucjonalnej, określający zasady i kierunki działań uczelni w zakresie równego traktowania. Szczególną rolę odgrywa w nim Cel 3, poświęcony zrównoważonej płciowo rekrutacji pracowników i doktorantów w szkołach doktorskich. Dokument ten wskazuje m.in. na konieczność przeciwdziałania stereotypom płciowym w nauce, promowania kobiecych wzorców kariery w dziedzinach zmaskulinizowanych oraz prowadzenia działań informacyjnych i promocyjnych zachęcających kobiety do aplikowania w obszarach, w których ich udział jest niższy.

Założenia te są kontynuowane w Inkluzywnym Planie Równości Płci Uniwersytetu Warszawskiego na lata 2026–2030. Nowy Plan stanowi kolejny etap prowadzonej na UW polityki równościowej, rozwijając rozwiązania wypracowane w ramach pierwszego Planu Równości Płci na lata 2020–2024 i odpowiadając na nowe potrzeby społeczności akademickiej.

Jednym z jego istotnych obszarów pozostaje wspieranie równego udziału kobiet w nauce oraz tworzenie warunków sprzyjających ich rozwojowi zawodowemu i naukowemu, w tym poprzez działania wspierające kariery kobiet, mentoring czy programy rozwoju liderek. Jednocześnie nowy Plan ma szerszy, inkluzywny charakter – uwzględnia różnorodne bariery, które mogą wpływać na możliwości rozwoju, oraz przewiduje działania na rzecz osób i grup szczególnie narażonych na nierówne traktowanie. Obejmuje m.in. równościową rekrutację, przeciwdziałanie dyskryminacji, łączenie życia zawodowego i rodzinnego, rozwój systemu wsparcia oraz uwzględnianie perspektywy płci i różnorodności w badaniach naukowych i dydaktyce.

Na Uniwersytecie od kilku lat wprowadzone są dwa duże programy wsparcia dla kobiet rozpoczynających swoją karierę naukową, cieszących się wysokim zainteresowaniem:

Sieć Doktorantek na Uniwersytecie Warszawskim to horyzontalna inicjatywa spotkań dla kobiet realizujących studia doktoranckie, mająca na celu stworzenie bezpiecznej przestrzeni do wymiany doświadczeń, wzajemnego wsparcia i budowania kontaktów naukowych; spotkania są otwarte, nieformalne i obejmują dyskusje o wyzwaniach w pracy naukowej, strategiach publikacji, grantów oraz równoważenia życia zawodowego i prywatnego.
“Młode Badaczki i Dydaktyczki” to program rozwojowy oparty na mentoringu i coachingu dla kobiet znajdujących się na wczesnym etapie kariery naukowej, a także na indywidualnym doradztwie w zakresie planowania i rozwoju kariery akademickiej. Zakłada praktyczne szkolenia naukowe i liderskie, a jego celem jest wzmocnienie potencjału badawczego kobiet, przygotowanie ich do grantów i habilitacji oraz budowa sieci profesjonalnego wsparcia.

W 2026 roku pojawiła się nowa inicjatywa wspierająca rozwój naukowy i zawodowy kobiet – Program Rozwoju Liderek. To przestrzeń do wzmacniania kompetencji liderskich, zdobywania nowych umiejętności oraz budowania relacji i sieci wsparcia w środowisku akademickim. Program ma na celu nie tylko rozwój indywidualny uczestniczek, ale także zwiększenie obecności kobiet w rolach kierowniczych i ich wpływu na funkcjonowanie uczelni. Więcej informacji o Programie Rozwoju Liderek UW znaleźć można tutaj.

Na poziomie wydziałów i jednostek Uniwersytetu Warszawskiego realizowane są konkretne inicjatywy, które przekładają te założenia na praktykę. Obejmują one m.in. wydarzenia popularyzujące udział kobiet i dziewcząt w nauce, w tym szczególnie w naukach ścisłych, spotkania informacyjne oraz działania promujące kariery badawcze kobiet w określonych dyscyplinach.

Przykłady inicjatyw na rzecz kobiet w nauce, realizowanych na wydziałach i w jednostkach UW:

„Zostań badaczką! Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce”
Women in Tech Summit – edycje 2023, 2024 i 2025
Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce
Program „It’s Her Future – Kobiety w technologiach”
Zaangażowanie Wydziału Fizyki w akcje „Dziewczyny do Ścisłych” i „Dziewczyny na Politechniki”
Konkursy stypendialne Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki dla studentek UW działających w dziedzinach STEM

Pozostałe inicjatywy realizowane przez wydziały i jednostki UW znaleźć można zebrane w zestawieniu dobrych praktyk.

Zakaz dyskryminacji ze względu na płeć jest istotnym aspektem polityki równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji na Uniwersytecie.

Poniżej przedstawiono wykaz najważniejszych dokumentów UW w tym zakresie: