Dyskryminacja bezpośrednia:

  • Osoba traktowana jest ze względu na jedną bądź kilka cech mniej korzystnie niż jest, była lub mogłaby być traktowana inna osoba w porównywalnej sytuacji.
  • Czy mieliśmy w danym przypadku do czynienia z dyskryminacją bezpośrednią? Porównajmy – czy  osoba posiadająca cechę uznaną za prawnie chronioną jest traktowana tak samo czy inaczej jak osoba nieposiadająca tej cechy, jeśli sytuacja jest podobna?
  • Przydatny będzie tzw. test „gdyby nie”, np. „czy gdybym nie była Romką, zostałabym pozytywnie oceniona na egzaminie wstępnym?” lub „czy gdybym nie był niepełnosprawny, to czy zostałabym zatrudniony na uczelni w ramach studiów doktoranckich?”. Odpowiedź na pytanie pozwoli ustalić, czy w danym przypadku doszło do dyskryminacji bezpośredniej, czy też nie.
  • Mechanizm dyskryminacji bezpośredniej polega bowiem na tym, że jedynym motywem gorszego traktowania osoby jest postrzeganie jej przez pryzmat cechy bądź cech prawnie chronionych.

Przykładem dyskryminacji bezpośredniej jest różnicowanie płacy pracowników odmiennej płci będących na tym samym stanowisku, z takim samym zakresem obowiązków.

Przykładem dyskryminacji bezpośredniej na uczelni może być sytuacja, gdy wykładowca na potrzeby egzaminu semestralnego podzieli studentów na dwie grupy według kryterium wieku – poniżej i powyżej 35 roku życia. Następnie zaliczy egzamin osobom „starszym”, do indeksów wpisując oceny bdb., a resztę studentów zaprosi do pisania egzaminu pisemnego, którego wynik zadecyduje o ocenie. W takiej sytuacji studenci, którzy nie zaliczyli egzaminu pisemnego, mają prawo zarzucić wykładowcę dyskryminację ze względu na wiek.