Byłeś/byłaś świadkiem dyskryminacji?

Nie jesteś pewna/pewny czy masz do czynienia z dyskryminacją? Sprawdź co to jest dyskryminacja tutaj.

Jesteś świadkiem dyskryminacji?
Reaguj!

Zdjęcie dwóch mężczyzn trzymających znak stop

Zdj: Colton Sturgeon on Unsplash

Każda z nas i każdy z nas ma niezbędne zasoby przydatne do przeciwstawienia się dyskryminacji.


INFORMACJA ZWROTNA

Podstawowym narzędziem reagowania na dyskryminację jest informacja zwrotna czyli poinformowanie drugiej osoby, jak odbierasz jej zachowanie, działanie, sposób postępowania.

Dobrze skonstruowana informacja zwrotna to taka forma wyrażania własnych uczuć, pragnień, przekonań, która nie rani drugiej osoby i pozwala jej zachować pozytywny stosunek do samej siebie.


KOMUNIKAT JA I MODEL FUKO

Bardzo przydatnym narzędziem w budowaniu informacji zwrotnej jest tzw. komunikat JA.

Komunikat typu JA odnosi się do tego, jak się czujemy w związku z zachowaniem drugiej osoby czy z sytuacją, która miała miejsce, i czego w związku z tym oczekujemy. W odróżnieniu od komunikatu typu TY, nie zawiera on oceny drugiej osoby, ale koncentruje się na uczuciach, które pojawiły się w nas.

Przykład komunikatu JA
Jestem zły, kiedy opowiadasz seksistowskie kawały, bo są naprawdę krzywdzące dla kobiet/ mężczyzn, chciałbym żebyś przy mnie tego nie robił, a najlepiej w ogóle przestał je opowiadać.

Jak budować efektywną informację zwrotną na bazie komunikatu JA?
Poniżej proponujemy model FUKO, który pokazuje jak budować taki komunikat w czterech krokach:

FAKTY
Nazwij sytuację: powiedz, jakie konkretne zachowanie jest dyskryminujące. Im bardziej konkretnie i po upłynięciu możliwie krótkiego czasu od zdarzenia, tym lepiej.

UCZUCIA
Nazwij swoje odczucia – powiedz jak ta sytuacja/zachowanie dyskryminujące na Ciebie wpływa, jak się z tym czujesz, jakie emocje w Tobie wywołała. W sytuacji gdy jest ich kilka, wybór emocji, o której mówisz, należy do Ciebie.

KONSEKWENCJE
Pokaż, jakie są konsekwencje zachowania dyskryminującego.

OCZEKIWANIA
Powiedz, jakiej zmiany w zachowaniu danej osoby oczekujesz, co jest Ci potrzebne, wyraź jasny sprzeciw.

Przykład:

Prowadzący ćwiczenia wykładowca na kolejnych z rzędu zajęciach używa seksistowskiego języka.

Co można w tej sytuacji zrobić?

Zareaguj używając komunikatu ja:

Jestem oburzona, kiedy Pan wygłasza seksistowskie komentarze wobec kobiet, ponieważ to wytrąca mnie z równowagi i przeszkadza mi się uczyć, chciałabym, żeby nie robił Pan tego więcej podczas zajęć.


Innym przykładem tego rodzaju interwencji może być stanowczy, ale nie agresywny komunikat np.:

Słowo, którego Pan użył jest obraźliwe/Słowo, którego użyłeś jest obraźliwie.

To nienawistne określenie.

To mnie nie śmieszy.

Przestań/ Niech Pan przestanie.

Nie zgadzam się na takie traktowanie.

Nie życzę sobie takich uwag.

Zdecydowanie mi to nie pasuje.

Nie zgadzam się na używanie tego typu słów.


Pamiętaj, skuteczną reakcją jest też poinformowanie o incydencie odpowiednich instytucji na UW – może to zrobić sama poszkodowana osoba, jak i świadkowie dyskryminiacji.

Zgłoś sprawę do jednego z organów UW, który odpowiada za przeciwdziałanie dyskryminacji na Uniwersytecie

Rzecznika Akademickiego >> ombudsman.uw.edu.pl

Głównej specjalistki ds. równouprawnienia na UW >> rownouprawnienie@uw.edu.pl

Komisji Rektorskiej ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji >> antydyskryminacja@uw.edu.pl


Korzyści z reagowania

  • Kiedy doświadczam nierównego traktowania i przeciwstawiam się temu, to daję innym impuls do działania – także innym osobom dyskryminowanym.
  • Reaguję, bo ważna jest dla mnie zasada sprawiedliwości społecznej.
  • Kiedy reaguję czuję, że to, co robię jest spójne z wartościami, które wyznaję.
  • Reaguję, bo bycie świadkiem dyskryminacji powoduje napięcie i stres, a dzięki temu, że robię coś żeby się przeciwstawić nierównościowym zachowaniom, odczuwam ulgę.
  • Reaguję, bo zyskuję szacunek: innych i do samego siebie.
  • Reaguję, bo dzięki temu rośnie moje poczucie wpływu i rozwijam swoje umiejętności reagowania.
  • Reaguję, bo przełamuję własne opory i pozytywnie siebie zaskakuję.
  • Reaguję, bo mam poczucie solidarności ze słabszymi ode mnie.
  • Reaguję, bo dzięki temu rośnie moja samoocena i zadowolenie z siebie. Mam osobistą satysfakcję!

Obrazek - logo Kursu na równość

Potrzebujesz więcej informacji? Weź udział w naszym Kursie na Równość – samouczku on-line przygotowanym dla studentek i studentów, pracownic i pracowników oraz całej społeczności akademickiej